ADAMÓW, gm. loco, pow. Zamość Obecnie wieś gminna w powiecie zamojskim, położona w obrębie Roztocza Środkowego.
Miejscowość powstała w początkach XVIII wieku w dobrach krasnobrodzkich, których dziedzicem był hrabia Kajetan Amor Tarnowski. W 1738 roku zrobił on zapis na rzecz pięciu ubogich w szpitalu przy klasztorze dominikanów w Kra-snobrodzie, w którym zobowiązał się przekazywać corocznie ćwierć żyta i hreczki z folwarku Adamów. W 1764 roku dobra krasnobrodzkie odziedziczył Antoni Fortunat Tarnowski (zm. 1831 r.), ożeniony z Zuzanną Jełowiecką. Jako kolator cerkwi w Potoczku nadał jej w 1803 roku wolny wrąb w lasach i pastwisko w dobrach Adamów, Jacnia, Bliżów i Potoczek. W 1814 roku Antoni Tarnowski podzielił swoje dobra pomiędzy trzech synów: Antoniego, Jan i Feliksa. Adamów wówczas trafił w ręce Feliksa, który w 1827 roku sprzedał wieś bratu Antoniemu za 399 600 złp. Ten ostatni założył dla dóbr odrębną księgę hipoteczną, a w roku 1828 wraz z Adamowem, Potoczkiem, Bondyrzem, Szewnią i Trzepiecinami przystąpił do Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego (D. Kawałko 1982, s. 1).
Według spisu z 1827 roku wieś była w powiecie zamojskim i parafii Potoczek Liczyła wówczas 21 domów i 131 mieszkańców (Tabella..., 1.1, s. 1).
W 1835 roku Jan Tarnowski, ożeniony z Michaliną z Wisłockich, najbardziej pokrzywdzony w podziale dóbr rozpoczął proces o unieważnienie testamentu, który po jego śmierci w 1838 roku, kontynuowali jego synowie: Jan Teodozjusz i Kazimierz Zachariasz. W 1839 roku nabyli oni mocą wyroku sądowego prawo do jednej trzeciej Adamowa i oddzielnych dóbr krasnobrodzkich. Dwie trzecie Adamowa należały do Antoniego Tarnowskiego, a po jego śmierci w 1840 roku przejął je jedyny jego syn Jan Chrzciciel Tarnowski. Ten ostatni odkupił prawo do jednej trzeciej od Jana Teodozjusza i Kazimierza Zachariasza Tarnowskich i stał się jedynym właścicielem majątku Adamów. Do 1893 roku Adamów należał do Jana Aleksandra Tarnowskiego, który zapewne wybudował tu drewniany dwór i założył park o powierzchni ok. 10 ha (J. Górak 1980, s. 9). Po jego śmierci dobra Adamów i Bondyrz w równych częściach przeszły w ręce jego córek: Nalali z Tarnowskich Tyszkiewieź oraz Marii Tarnowskiej. Rejestr pomiarowy z 1903 roku wymienia pięć folwarków należących do tych dóbr: Bondyrz, Bli-żów, Adamów, Czarnowodę i Szewnię. Wówczas po raz pierwszy wymieniono dwór drewniany. Po śmierci Natalii w 1904 roku Maria z Tarnowskich Łosiowa (zm. 1942 r.) została jedyną właścicielką tych dóbr. Łosiowie mieszkali w Piotrowicach pod Lublinem, natomiast w Adamowie przebywał ich syn Adam Andrzej Maria Łoś, który został pełnomocnikiem matki na te dobra. W 1939 roku Adam Łoś jako podporucznik wziął udział w wojnie obronnej i dostał się do niewoli niemieckiej. Został osadzony w Neubrandenburgu. Po śmierci matki w 1942 roku udzielił swemu stryjecznemu bratu Adamowi Łosiowi, synowi Stanisława, całkowitego pełnomocnictwa na posiadane dobra. Z tekstu zawartej wówczas umowy wynikało, że w Adamowie znajdowała się cegielnia, fabryka terpentyny i gorzelnia. We wrześniu 1944 roku majątek przejęto na cele reformy rolnej, a miejscowy dwór przeznaczono na szkołę (D. Kawałko 1982, s. 1-2).
W roku 1905 doszło w dobrach Adamów do zaburzeń chłopskich na tle serwitutowym (J. Jachy-mek, A. Koprukowniak, J. Marszałek 1980, s. 44).
Od końca XIX wieku aż do II wojny światowej wieś należała do gminy Suchowola, ale siedziba tej gminy mieściła się w Adamowie, podobnie jak kasa wkładowo-zaliczkowa (SGKP, t. I, s. 22). Według spisu z 1921 roku wieś liczyła 49 domów i 266 mieszkańców, w tym 14 Ukraińców, natomiast w folwarku było 9 domów i 177 mieszkańców, w tym 3 Ukraińców (Skorowidz..., t. IV, s. 126). W 1929 roku Maria Łoś posiadała w Adamowie 802 ha ziemi, cegielnię i terpentyniarnię (Ks. Adr. 1929, s. 598).
Podczas kampanii wrześniowej w dniach 23-25 września 1939 roku w okolicach wsi toczyły się zacięte walki oddziałów polskich kawalerii gen. W. Andersa oraz 39 i 41 DP z niemieckim VII Korpusem. W wyniku tych walk został zdziesiątkowany 2 pułk strzelców konnych (L. Głowacki 1976, s. 204-205). Niemiecki terror w czasie okupacji dotknął Adamów w nocy 29/30 czerwca 1943 roku, kiedy hitlerowcy próbowali wysiedlić wieś. Większość mieszkańców jednak zbiegła do lasu. We wsi zostało około 30 osób w domach i tych Niemcy wywieźli do obozu w Zamościu. Po akcji niemieckiej ludność powróciła z lasu do wsi (Z. Klukowski 1947, s. 83). 25 lipca 1943 roku oddział SS rozstrzelał we wsi 20 Żydów z Krasno-brodu (Biuletyn GKBZHwP, t. IX, s. 252).