|
Buczyna karpacka
Las staje się cienisty na skutek dużego zwarcia koron drzew. W najwyższej warstwie dominują jodła i buk. Stare, około 100-letnie buki wykazują dużą dorodność, osiągają 70 cm pierśnicy pnia i wysokość 35 m; niektóre drzewa tego gatunku dochodzą nawet do 40 m wysokości. Jodła jest w podobnym wieku i przekracza wysokość 35 m oraz średnicę 50 cm. Niższą podwarstwę drzewostanu buczyny tworży młody buk i pojedynczo grab. Dość dobrze rozwinięta warstwa krzewów złożona jest głównie z podrostu bukowego i w mniejszej ilości jodłowego. W domieszce występuje leszczyna oraz bez czarny i koralowy. Bujnie rozwinięte runo, składające się głównie z wieloletnich roślin zielnych, tzw. bylin, ma charakter mozaikowy. Najlepiej udaje się to zaobserwować po lewej stronie ścieżki. Wśród płatów marzanki wonnej i gajowca żółtego wyróżniają się ciemnozielone, lśniące skupienia kopytni-ka pospolitego. W znacznej domieszce występuje miodunka ćma i bodziszek cuchnący. Na uwagę zasługuje także duży udział paproci; okazałe kielichy liści tworzy narecznica samcza, znacznie mniejsza jest narecznica krótkoostna, natomiast wietlica samicza wyróżnia się jasnozielonym zabarwieniem delikatnych, drobno pociętych liści. Wśród pospolitych gatunków budujących runo buczyny można odnaleźć czerwono nabiegłe, zimozielone pędy wilczomleczu migdałolistnego, który reprezentuje na niżu element górski naszej flory. Przy drodze oraz w wilgotnych zagłębieniach gruntu rozwija się obficie niecierpek pospolity i jaskier rozłogowy.
Fauna zespołu buczyny karpackiej jest bogata i zróżnicowana. Dotyczy to zwłaszcza zwierząt bezkręgowych, bowiem wilgotne i ocienione podłoże sprzyja występowaniu licznych ślimaków (np. świd-rzyków), krocionogów, pajęczaków i owadów bez-skrzydłych, reprezentujących często formy górskie, typowe dla lasów reglowych. Żyją one najczęściej w ściółce lub pod korą butwiejących kłód i pniaków, toteż trudno je obserwować. Częściej natomiast zobaczymy duże bezskorupowe ślimaki pomrowy i śliniki (niektóre o czarnym zabarwieniu) lub duże chrząszcze drapieżne z rodziny biegaczo-watych, np. biegacza skórzastego i fioletowego. Przy odrobinie szczęścia zobaczyć można okazałego motyla lotnicę zyskę, którego gąsienice żyją na buku. Przechodząc koło młodych buków warto przyjrzeć się ich liściom. Na niektórych zobaczymy cebulkowate, czerwonawe wyrosła spowodowane przez garnusznicę bukową - muchówkę z rodziny pryszczarkowatych. Zwijanie liści buka często powoduje żerująca na ich spodniej stronie, pokryta białym woskowym nalotem mszyca - zdobniczka bukowa. Niekiedy liście podziurawione są jak sito przez małe, ciemno ubarwione chrząszcze skoczonosy bukowce, które przy próbie ich schwytania wykonują gwałtowne skoki. Podobne uszkodzenia powodują inne chrząszcze z grupy ryjkowców, np. zielono ubarwione naliściaki.
Ocienione podłoże sprzyja występowaniu niektórych płazów. Pod gałęziami i wykrotami mają swoje kryjówki traszki (zwyczajna i grzebieniasta), a być może spotkamy również bardzo rzadką na Rozto- . czu salamandrę plamistą, gatunek typowo górski. Z kryjówek wychodzi po deszczu, a poznać ją łatwo po siarkowożółtych plamach na czarnym tle. Do pospolitych płazów bezogonowych należą: żaba trawna, ropucha szara i ropucha zielona. W kałużach na drogach leśnych żyje kumak nizinny, toteż dość często można usłyszeć jego charakterystyczne, dochodzące jakby spod ziemi „kumkanie".
Awifauna buczyny jest typowa dla lasów liściastych, a najliczniejszymi ptakami są tutaj: zięba, świstunka, pokrzewka czarnołbista, rudzik i kos. Wszystkie należą do tęgich śpiewaków, toteż wiosną cały las rozbrzmiewa ich śpiewem. Swe gniazda zakładają na drzewach i krzewach, a tylko rudzik i świstunka na ziemi, pod osłoną liści. Liczne są również ptaki gnieżdżące się w dziuplach, jak np. kowalik, sikora uboga, bogatka, a zwłaszcza sikora modra. Często •; wykorzystują dziuple wykute przez dzięcioły, których tutaj jest siedem gatunków. Najpospolitszy jest dzięcioł duży, a najrzadszy, podobnie jak w całym kraju - dzięcioł białogrzbietny. Do charakterystycznych ptaków tego zespołu należą muchołówki (białoszyja i mała). Dzięki oryginalnemu upierzeniu są one łatwe do rozpoznania, przebywają jednak wysoko w koronach drzew i są dość płochliwe, trudno je więc zauważyć. W większych dziuplach, przeważnie wykutych przez dzięcioła czarnego, gnieździ się gołąb siniak. Jego donośny, huczący głos łatwo jest usłyszeć w rozśpiewanym wiosennym lesie.
Buczyna ma również bogatą faunę ssaków. Niektóre, jak na przykład dzik, chętnie tu przebywają ze względu na obfitość pokarmu w postaci nasion buka. Do amatorów orzeszków bukowych należą również liczne gryzonie: często widuje się tutaj wiewiórkę, wielkooką mysz leśną, nornicę rudą i orzesznicę, a nawet rzadką w Polsce popielicę, czyli pilcha. Ze względu na puszysty ogon popielica przypomina małą wiewiórkę, jej futerko jest jednak barwy popiołu, a nie rude.
|